domingo, 13 de novembro de 2011

Discurso de peche da III Asemblea da CGENDL

Discurso de peche da III Asemblea da CGENDL O peor incendio que está a padecer Galicia / Galiza é o que se leva por diante a esperanza, afirmaba xa hai uns sábados Manuel Rivas nun artigo do xornal "El País". Máis abaixo, o autor facía unha diagnose perfecta do país na que nos incluía a nós, aos equipos: Temos un país queimado. Non só os montes de Ourense e algunhas outras bisbarras. Temos queimados os equipos e as equipas. Os equipos de normalización lingüística, por exemplo, eses botan fume por cada poro. E non me estraña. Como vas traballar no ensino oficial a prol dunha lingua, se todo o discurso do poder vai dirixido a descualificar ese traballo, a que a xente interiorice que a súa lingua é unha lingua inútil.(…) Esa é a situación, a que vivimos e percibimos a xente do ensino e a de fóra del, resumiuna perfectamente. Somos conscientes de que prenderon as lapas na esperanza, mais cómpre apagarllas. Actuar.
Volvo reproducir as palabras do escritor:
O Rexurdimento tamén agromou en circunstancias de desacougo colectivo e cando moitas cousas semellaban perdidas ou en perigo de perderse. O que cómpre, cando un país está queimado, non é apagar a luz e encamalo. Pola contra, éche o intre de levar a contraria, montar un novo Rexurdimento e botar un baile coa Negra Sombra. Penso que Rivas recolle perfectamente o noso espírito, o da CGENDL. Non podemos encamar tanto traballo normalizador feito ata o de agora esperando que esmoreza ás
escuras. Toca bailar coa negra sombra, coller azos e rexurdir. Cómpre que nos esforcemos por manter a esperanza posta no futuro. E o futuro do galego, máis concretamente o do galego no ensino, depende moito da nosa capacidade de resistencia.
Ten que ser posible saír deste foxo no que nos queren enterrar. Foino moitas veces. Outros antes ca nós conxugaron o verbo RESISTIR e por iso estamos hoxe aquí.
Resistimos ataques directos con acusacións falsas, aguantamos a indiferenza que nos pretende anular, soportamos o cansazo que produce todo o anterior e mais os anos dedicados a traballar de balde por unha causa na que se foi avanzando paseniño durante 20 anos e de golpe se retrocedeu moito.
RESISTIR significa evitar que recuemos máis. Para iso cómpre saír da queixa e do lamento e de quedarnos só en sinalar culpables. Resistir é denunciar pero ademais é actuar.
RESISTIR quere dicir que temos que descansar cando cansemos, pero non podemos abandonar o proxecto, a idea, o obxectivo.
RESISTIR non pode ser escudarse en que cada vez temos menos apoios e que a administración que nos creou non cre en nós.
RESISTIR pasa tamén por autoavaliarnos. Analizarmos o traballo feito e aprender dos erros, elaborar críticas construtivas sobre todo o labor normalizador dos últimos anos, e enfocar ben o futuro.
RESISTIR tamén significa non abandonar, non darlle a batalla gañada, iso é o que pretenden, o que lles gustaría, o que están desexando... que nos rindamos, mais non llelo imos poñer tan fácil. Comezamos a sementeira e agora debemos traballar para nun futuro apañar.
Con todo, non buscamos sermos mártires da causa, só esperamos MANTER O ALENTO e ir poñendo o noso gran de area, máis grande ou máis pequeno, co fin de pretender librar a lingua galega dos prexuízos de sempre, da marxinalidade, da escuridade…
Porque RESISTIR ten que ser AVANZAR, apoiármonos uns nos outros, axudármonos, compartirmos e andar. Por iso é moi importante seguirmos tecendo a rede da Coordinadora.
Moitos comezaron a batalla da normalización no ensino hai moito tempo e resistiron ata agora. Outros fómonos sumando máis tarde. E cómpre seguir. Os equipos levamos sementando desde hai 20 anos e moita semente foi prendendo. Se non prendese, non pretenderían queimala. Todo o que se semente de novo desde os equipos e desde a Coordinadora Galega de ENDL será futuro para o galego, será
Porque está en xogo o esforzo enorme e a esperanza de toda a xente que loitou pola normalización da lingua no ensino hai 20 e mesmo 30 anos. A xeración de Agustín Fernández Paz, a quen homenaxeamos no acto de xuño pasado, non puido traballar en balde. Está o esforzo, a esperanza e a ilusión de quen botou a andar as coordinadoras comarcais ou dos que o tentaron, con maior ou menor éxito. O esforzo enorme de Xabier no Salnés, de Xepe en Santiago, de Beatriz no Carballiño, de Ánxeles na Mariña, de Paco na Terra de Melide, de Luísa na Coruña, de Xan e Ana nas Terras de Umia, de Ana en Bergantiños, de Manuel en Verín, de Nito en Pontevedra, de Albina no Baixo Miño, de Mabel en Vigo, de Xoán Carlos en Celanova, de Teresa da Terra de Soneira, de Sabela en Quiroga, de Pilar e de todos os que foron mantendo a Coordinadora Leixaprén e de moitos máis…
Con máis ou menos éxito, o esforzo fíxose e a batalla deuse. Reunións fóra de horario nas comarcas, organización de actividades nos centros e nas comarcas, reunións do consello zonal en sábado pola mañá en Compostela… Temos esperanza no futuro do galego e este depende de nós.
RESISTIR significa ILUSIONARNOS, porque tanta resistencia non é posible sen ilusión.
Mirar para atrás para o inxente labor xa feito nestes 20 anos dos equipos e nos dous da coordinadora e ILUSIONARNOS.
ILUSIONARNOS co reto que temos no noso alumnado: o do rural que debe manter a súa lingua e o do urbano que debe achegarse ao galego e adquirir competencias.
ILUSIONARNOS co reto que temos no profesorado e nas familias ao que temos que gañar para unha causa xusta como é a da defensa da nosa lingua.
ILUSIONARNOS con que o galego non sexa unha anécdota na rúa Príncipe de Vigo ou nos Cantóns da Coruña. Ilusionarnos con que o galego siga tendo a mesma presenza en Cospeito, Forcarei ou Trives, mais coa cabeza ben erguida.
ILUSIONARNOS e NON DESALENTAR. Se realmente queremos que a situación do galego no ensino e na sociedade mude, facemos falta todas e todos arredor deste proxecto, fai falta o traballo de todo o mundo. Temos que organizar moitas cousas que algunha, seguro, que nos ha de saír ben.
ILUSIONARNOS mesmo co baile que lle temos que botar á negra sombra.
Á negra sombra que pretende silenciar o noso traballo e que non quere que se saiba que onte organizamos unha videoconferencia reivindicando que o galego tamén vale para a ciencia e nela participaron 6000 alumnos e alumnas de secundaria e 4000 de primaria.
Á negra sombra da administración que pretende afogarnos atacando todo aquilo que nós defendemos.
Á negra sombra do desánimo de compañeiros e compañeiras.
Á negra sombra do cansazo dos membros e coordinadores/as de equipos
Á negra sombra do alumnado e das familias que creron o discurso negacionista imperante.
Porque somos a coordinadora da resistencia, da ilusión, do orgullo do noso e do orgullo do galego. Por iso, desde a pluralidade, imos sumar vontades e esforzos para
IES As Fontiñas
Santiago de Compostela, 5 de novembro de 2011
esperanza. normalizar, dinamizando, o galego no ensino e na sociedade. En positivo, construíndo futuro para a nosa lingua e transformando a indignación colectiva en creatividade, en ilusión e en esperanza.

Valentina Formoso Gosende
Coordinadora Xeral

xoves, 10 de novembro de 2011

Valentina Formoso: “É tempo de resistir fronte aos que pretenden a eliminación da nosa lingua"

A Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística elixiu nova directiva esta pasada fin de semana co obxectivo de proxectar o seu discurso fora dos centros escolares.

"Esta III Asemblea Xeral serviunos para consolidar a nosa organización, de dar un salto cara a proxectar o noso labor fóra dos límites dos centros do ensino neste momento de regresión do uso da lingua nos centros de ensino, regresión que mesmo se promove dende a propia administración”. Así de contundente se amosou Valentina Formoso Gosende, reelixida coordinadora xeral dos equipos de Normalización Lingüística.

A III Asemblea Xeral da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística celebrada esta fin de semana en Compostela tamén renovou ao 40% dos seus membros. No decurso desta asemblea, a Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística realizou unha actualización dos seus textos estatutarios para permitir "unha mellor concreción" do seu labor do día a día nos centros de ensino.

Ademais, presentouse o plano de traballo para o vindeiro curso e os obxectivos para os dous seguintes, que terán coma principal finalidade contribuír a xerar un discurso "normalizador plural e integrador" que chegue a todos os sectores da sociedade galega. Ademais, os equipos de NDL tamén tentarán defender o uso e a normalización do galego máis alá das aulas.

CRITERIOS DE LINGUAXE NON SEXISTA

Abrindo as cancelas do falar: Criterios de linguaxe non sexista


A linguaxe combina un carácter construído, non arbitrario, cunha viva capacidade de construción: imaxinamos a realidade mediante o filtro das representacións lingüísticas. Pero... que imaxe proporciona o periscopio das palabras? É quen de espellar unha realidade plural ou pode prender en usos que, malia seren correctos gramaticalmente, non nos debuxan ben?

O branco de todas as cuestións anteriores son as propostas dun uso non sexista da linguaxe. O tema, tratado con atención unhas veces e depreciado outras tantas na esfera pública, centra unha nova e breve publicación da USC, froito da colaboración da Área de Asesoramento Lingüístico do Servizo de Normalización Lingüística e da Oficina de Igualdade de Xénero: Criterios de linguaxe non sexista. Por máis que unha ollada redutora traduza linguaxe non sexista en regueiros ridículos de barras, arrobas, dobres flexións e concordancias, as razóns base desta achega nunca son menores:  visibilizar o 50 % da poboación e gañar precisión e exactitude cognitiva.

A Universidade, terreo de xogo desta iniciativa, preséntasenos como un espazo no que resulta imposíbel virarlle as costas a este tipo de usos. Dunha banda, está a innegábel presenza da muller na institución académica e doutra, as esixencias mesmas da vehiculación do coñecemento: unha linguaxe científica esixe o máximo rigor, sen ambigüidade.

O documento Criterios de linguaxe non sexista pretende ser unha guía práctica, unha base manexable e coherente, na liña de moitas das consultas que chegan a un SNL ou que se atoan na recámara das dúbidas de calquera falante. Talvez semelle un xeito de organizar respostas básicas, e abofé ten pretensión de limiar, de chanzo primeiro á reflexión para un público diverso. Debido ao seu carácter iniciático, realiza unha sucinta división de criterios aplicábeis segundo tipos de texto, ao tempo que deixa libre o camiño ao emprego doutro tipo de solucións e métodos.

Outro portelo aberto é o da difusión, xa que os Criterios de linguaxe non sexista optan por unha licenza copyleft, que permita ao documento saír dos vieiros tradicionais deste tipo de produtos, e posibilite a distribución de copias, versións...

Só peneirando as palabras en común, abriremos a cancela que comunica os cambios lingüísticos cos cambios sociais. Moita enerxía para cribar as escollas en prol dunha boa sementeira!
 

ALBA CID FERNÁNDEZ

BASES DO XX CERTAME LITERARIO A PIPA DE BECERREÁ

Como defenderes os teus dereitos lingüísticos

«Cada decisión que tomamos no presente modifica os futuros posibles». Tal paráfrase de Einstein podería ser o leit-motiv que levou a Carlos Callón, presidente d'A Mesa pola Normalización Lingüística, a escribir este manual da auto-axuda, Como defenderes os teus dereitos lingüísticos, editado por Xerais.

Malia que a situación da lingua galega amosa síntomas preocupantes, pois leva séculos sufrindo  perda de falantes, que se acelerou nas últimas décadas, e non goza de protección xurídica e institucional abonda, na opinión de Callón existe un aspecto positivo que convén ter moi en conta: «nunca antes existiu unha comunidade lingüística galega tan dinámica e con tal grao de consciencia dos seus dereitos». É a esta minoría social, preocupada e concienciada, á que se dirixe o autor fundamentalmente: ás persoas que teñan suficiente motivación como para exerceren os seus dereitos lingüísticos.

Escriturar un ben, facer testamento, escolarizar as fillas, poñer nome, consumir produtos, solicitar facturas, acudir ao médico, cubrir un formulario electrónico dunha administración, traballar, utilizar un servizo municipal... A cotío vivimos infinidade de situacións en que o galego semella non existir; e deixará de existir, en efecto, se nós, as persoas concienciadas e comprometidas co noso idioma non o reivindicamos. «O non xa o temos, mais o si aínda podemos conquistalo. Pidamos o galego alí onde non nolo ofrezan. Procuremos sempre a empatía da persoa que nos atenda, mais nunca deixemos pasar calquera xestión da nosa vida sen o dicirmos: Por favor, podería ser en galego? Sorprenderémonos. (...) Non ocultemos que queremos vivir en galego.»
Como sostén Callón, a falta do galego en moitas situacións habituais non se debe tanto ao rexeitamento como á inercia e á ignorancia, tanto dos nosos interlocutores como, en moitas ocasións, propia nosa. Este manual pretende alumar o camiño da acción individual, tan necesaria para a vixencia do idioma propio de Galicia. Por unha banda, ofrece argumentos e datos en que apoiar as nosas demandas; por outra, aconsella técnicas para facelo con asertividade, é dicir, sen empregar unha conduta aversiva para os demais, e obtendo, polo tanto, un autorreforzo. Son variadas as anécdotas, tanto propias do autor como doutras persoas, que ilustran esta liña de actuación e que serven, ademais, para que o libriño, xa de por si didáctico, deveña entretido e, mesmo, divertido.

Cada logro e avance do galego houbo que pelexalo a pulso. E nesas seguimos. Velaquí, logo, unha axudiña... para o pulso.

M ISABEL VAQUERO QUINTELA
Luns, 07 de novembro de 2011

III Xornadas «Educación e linguas en Galicia»

Aínda que os estudos sociolingüísticos realizados nos pasados anos 90 parecían presaxiar a paseniña desaparición das actitudes negativas cara á nosa lingua, o certo é que estudos posteriores, máis cualitativos, como O galego segundo a mocidade ou Falar galego, no veo por qué, alertaron da fortaleza dos vellos e novos prexuízos lingüísticos como a asociación entre galego e atraso, galego e política ou políticas normalizadoras e imposición. Os resultados dos estudos víronse desgraciadamente confirmados nos últimos anos coa aparición de grupúsculos que atoparon amplo eco nos medios de comunicación e nos partidos políticos, e demóstranse acotío en declaracións realizadas a bombo e prato.
A este clima prexuizoso non é alleo o mundo da educación e todos os axentes que nel interactúan: alumnado, profesorado, nais e pais... Malamente os docentes de infantil, primaria e secundaria van poder reconducir este tipo de actitudes e desactivar prexuízos con argumentos e con experiencias  motivadoras nos rapaces e rapazas (un dos obxectivos actitudinais destes niveis de ensino), se tamén as padecen.
Precisamente este é o obxectivo central destas III Xornadas «Educación e linguas en Galicia»: aprender a localizar as ideas preconcibidas negativas que poidamos ter sobre os falantes da nosa lingua (de calquera lingua) e adquirir argumentos e ideas para poder axudar a reconducilas.

Para ver máis pincha no título.

mércores, 9 de novembro de 2011

VIDEOMATÓN DA LINGUA

TRES HISTORIAS PARA VER.... E APRENDER

Velaquí tres fermosas curtas de animación para gozar e traballar nas escolas infantís ou en familia: Os sete cabritos, A pota que trota e Fiz, o coleccionista de medos. A Secretaría Xeral de Política Lingüística anima o profesorado a utilizalos xunto coas propostas didácticas que os acompañan. E os pais e nais, a gozar deles cos seus pequenos.
Estes audiovisuais, desenvolvidos por OQO Editora, foron enviados recentemente en formato DVD a todos os centros educativos de Galicia que imparten educación infantil.

SECRETARÍA XERAL DE POLÍTICA LINGÜÍSTICA

domingo, 6 de novembro de 2011

E CO OUTONO CHEGA O MAGOSTO

CONTOS EN VIDEO EN GALEGO

O SAPO E A RAPOSA

A PANCARTA DA POLÉMICA E CENSURA DO BLOGUE DO CAMPOLONGO

EFECTO DOMINÓ EN TEMAS DE CENSURA

A LINGUA GALEGA SABE A PAN

http://vimeo.com/31535420

TABOLEIRO ANTES E DESPOIS DA CENSURA. CEIP CAMPOLONGO.

COÑECE A CGENDL EN CINCO MINUTOS

RECURSOS NA REDE PARA A IMPARTICIÓN DA DOCENCIA EN GALEGO

http://www.coordinadoraendl.org/entrada.php?paxina=arqweb/recursos/recursos.php

ADSCRICIÓN A CGENDL

Nesta nova xeira e cos tempos que corren é mester que @s docentes esteamos unid@s na defensa dos nosos intereses e da nosa lingua, por iso, animámosvos a adscribirvos ás Coordinadoras de Vigo e bisbarra e á nacional. Xunt@s podemos!
http://cedlgdevigoebisbarra.blogspot.com/
http://www.coordinadoraendl.org/entrada.php?paxina=arqweb/coordinadora/coorzonamem.php

DÍA DA CIENCIA EN GALEGO

Co gallo da celebración do II Día da Ciencia en Galego o pasado venres 4 de novembro, a Coordinadora Galega de ENDL convidou a todos os centros educativos non universitarios a participar en dúas videoconferencias vía web, na que destacados investigadores galegos da Universidade de Santiago de Compostela achegaron temáticas de interese curricular para o noso alumnado e os proxectos científicos que desenvolven na actualidade. Ademais de seguir a videoconferencia, os centros escolares que participaron tiveron a posibilidade de interaccionar con eles vía chat a través dunha sala virtual de fácil manexo.
Aquí vos deixo toda a información.

http://www.coordinadoraendl.org/entrada.php?paxina=cienciaengalego/2011/videoconferencias.php

OBRADOIROS DE LITERATURA MEDIEVAL

Os Obradoiros de literatura medieval leváronse a cabo por distintos centros de Vigo, promovidos polo ENL do Concello de Vigo e consisten no desenvolvemento do Canto de amiga cunha breve e didáctica exposión da historia de Galicia até o período medieval. É un achegamento á lírica medieval galego-portuguesa, a súa calidade e a súa actualidade na Galicia do s. XXI, unha clase didáctica donde os rapaces e rapazas da ESO se achegan á nosa literatura e á nosa historia dunha maneira lúdica, e un xeito moi axeitado de acercalos á didáctica da estructura das cantigas: leixaprén, refrán, composición, estructura rítmica....
Para tod@s aquel@s que non tiveron oportunidade de participar, e para os centros que desexen levar a cabo esta actividade, déixovos o enderezo da persoa que os imparte, son obradoiros de dúas horas de duración e millor que tres leccións maxistrais sobre literatura medieval.

martes, 25 de outubro de 2011

MADE IN GALIZA

Aquí vos deixo o último de Séchu Sende " Made in Galiza". Espero que vos sexa de utilidade!

E unha maneira complementaria de explicar parte do programa de sociolingüística de 2.º de Bacharelato. Nos apartados titulados  pouquiño sobre a conveniencia ou non do seu uso na clase. Evidentemente a guía pode ser utilizada con outros cursos da ESO ou de 1 .º de Bacharelato en caso de que se recomende a lectura do libro ou para facilitar a comprensión dos conceptos de sociolingüística incluídos no programa de cada curso. Xa que logo esta guía, ademais de servir como apoio á lectura de didáctico para fomentar o debate sobre as actitudes e os comportamentos ante a lingua galega entre o alumnado. Así mesmo recomendamos a lectura de  in Galiza  por Séchu Sende son realidades cotiás na nosa sociedade e son ideais para provocar nos asistentes aos cursos unha fonda reflexión sobre a actitude de cadaquén ante a situación da lingua galega. Algo moi necesario para que cada cidadán libremente tome consciencia e decida a súa posición ante a responsabilidade que temos de conservar e transmitir un ben colectivo como é a lingua galega.

domingo, 23 de outubro de 2011

FALEMOS GALEGO XA!

CANTIGA DE AMIGO

MÁIS CANTIGAS DA LÍRICA GALAICO-PORTUGUESA

CANTIGA DE MAIO: O QUE NA GUERRA LEVOU CAVALEIROS

LÍRICA GALEGO-PORTUGUESA: AI FLORES DO VERDE PINHO

ONDAS DO MAR DE VIGO. VOZ DE MULLER.

ONDAS DO MAR DE VIGO

CÁLCULOS NUNHA CRISE. NLCAMPOLONGO

PRIMEIRO DANCHE PREMIOS E LOGO CHÁMANCHE XABARDO. NLCAMPOLONGO.

venres, 21 de outubro de 2011

Páxina no Facebook da Cgendl: Coordinadora galega de equipos de normalización e dinamización lingüística.

PROPOSTA PARA AS DERRADEIRAS VONTADES: CEIP CAMPOLONGO

SAMAÍN: A NOITE DE UNIÓN DOS DOUS MUNDOS

Texto por Bea Cornide
Son moitas as manifestacións que se estiman como anuncios de morte: o canto do moucho ao lado da casa, o do corvo e o seu voo, o canto da curuxa, o ouveo dun can, o canto do galo á hora de ir ao galiñeiro, o repenicar coincidente das campás en varias parroquias á mesma hora, notar olor a incenso e o olor forte a aceite durante a tarde ou a noite. Tamén o son que se apague un cirio aceso nun funeral ou notar olor a cera nun cruce de camiños. Porén, a máis coñecida é a aparición da Santa Compaña.
Segundo a tradición galega, a Santa Compaña é unha procesión de almas en pena vestidas con túnicas negras con capucha que parten dunha igrexa cada noite sobre as doce para reclamar as almas dos que van morrer pronto. Esta procesión fantasmal está formada por dúas filas, cada espectro leva unha candea acesa e o seu paso deixa un olor a cera no aire. As candeas que levan non hai quen as apague, xa que son ósos de defuntos. Son un mínimo de cinco que portan a cruz, o estandarte, o caldeiro con auga bendita, o farol e por último a campá. Diante da Compaña vai un cristián acompañándoa e portando unha cruz que, para se librar dela, debe esperar a que outro cristián se cruce no seu camiño; daquela entregaralle a este a cruz que levará durante o resto da súa vida, de non ser que se cruce con outro mortal.
É unha crenza xeral que os que van na Compaña solo van en espírito, o seu corpo queda na cama e non responderá aínda que o chamen. Quen realiza esa función non recordará durante o día o transcorrido na noite. Unicamente se poderá recoñecer ás persoas penadas con ese castigo pola súa estrema delgadeza e palidez. Cada noite a luz da procesión será máis intensa e cada día a palidez será maior. Non lles está permitido descansar ningunha noite, polo que a saúde irá debilitándose ata enfermar sen que ninguén saiba as causas de tan misterioso mal. Condenados a vagar noite tras noite ata que morran ou se atopen con algún incauto ao que cambiarlle o papel.
Camiñan rezando case sempre un rosario, cánticos fúnebres e tocando unha pequena campá. Ao seu paso cesan todos os ruídos dos animais do bosque. É unha crenza xeral que os animais a ven, por iso que os cabalos ou as vacas se asusten pola noite sen motivos é un indicio de que está cerca. Os cans anuncian a súa chegada ouveando de forma desmedida e os gatos escapan espantados.
Quen presencie o paso da Compaña poderá coñecer quen vai morrer porque estará situado detrás do ataúde e coa vela máis pequena da procesión. Se llo conta ao interesado, este vivirá bastantes anos máis.
Non todos os mortais teñen a facultade de ver cos ollos a Santa Compaña, só certos dotados teñen a facultade de vela, entre eles os nenos aos que o sacerdote bautizou por erro usando os santos óleos dos defuntos, posuirán de adultos o don de ver a aparición. Os demais deberán conformarse con sentila ou intuíla.
Para liberarse da obriga de acompañar a Santa Compaña hai moitos modos, o mais estendido é que quen a vexa debe trazar un círculo no chan e meterse dentro del, e para que sexa máis eficaz debe facerse cunha pola de oliveira. Outras veces dentro do círculo debúxase dentro del unha estrela salomónica. Tamén se recomenda apartarse do seu camiño e facer que non está; se non se aparta un ben e lle poñen unha vela na man, estará obrigado a acompañalos; por iso cómpre levar as mans pechadas e rezar un “Nosopai” polas almas ou ben levar os brazos cruzados.
Outras técnicas para liberarse da obriga é rezar e intentar non oír nada, subirse ao pedestal dun cruceiro, tirarse boca abaixo e esperar sen moverse aínda que lle pase a comitiva por riba, levar encima escapularios, cruces, allos ou castañas de indias.
Tamén se di que a Santa Compaña pode ofrecer unha suculenta mesa a quen a atope. Á persoa que probe estes alimentos levaraa con ela. É preciso negarse a comer desta mesa, porén é obrigatorio comer do que un leve ou facer que come, sempre que o leve gardado no peto. Desa maneira déixano marchar. Por iso se recomendaba levar sempre algo de pan no peto aínda que fosen faragullas.
Pódese aparecer en diferentes lugares, pero predominan os cruzamentos de camiño. Hai datas concretas nas que se di que hai máis aparicións coma por exemplo a Noite de Todos os Santos (entre o 1 e o 2 de novembro) ou a noite de San Xoán (24 de Xuño)
A influencia da cultura céltica sobre a poboación galaica debeu ser moi importante, e isto pode explicar por que existen na actualidade no noso folclore lendas ou crenzas que cadran coas dos países célticos. A Santa Compaña galega é moi similar á “Fairy Host” irlandesa, a “Sluagh” de Escocia ou ao “Toili” de Gales. Ramón Otero Pedrayo falaba das fadas e dos defuntos que no tempo do Samaín, en Irlanda, bebían nas fontes do esquecemento…

O SAMAÍN

Texto por Bea Cornide

cabaza de samain
A noite do 31 de outubro comeza o ano novo celta e a súa festa en honor aos defuntos, marcando a transición do outono ao inverno nesa noite. Os celtas crían na inmortalidade das almas e tiñan unha preocupación especial polos queridos defuntos expostos ao frío, a escuridade do inverno, a intemperie e a tristura dos camposantos. A noite do Samaín foi habitualmente descrita coma unha comuñón cos espíritos dos defuntos que, nesa data, terían autorización para camiñar entre os vivos. Abríanse as portas entre este mundo e o do alén, dándolle a xente a posibilidade de reunirse cos seus antepasados mortos. Esa noite non se saía da comunidade, reuníanse todos os veciños ao redor dunha cacharela e prendían un lume sagrado de pólas de teixo, coas que serían alimentadas as lareiras de todas as casas, despois preparaban alimentos e agasallos para os que os parentes finados puidesen volver visitar as súas vellas casas, comer nas mesas e quentarse ao carón do lume da lareira.
A festividade duraba unha semana e finalizaba coa festa dos mortos, e con ela comezaba o ano novo celta. Esta festa era unha das máis importantes, xa que celebraban a comuñón do que sería para nós o “ceo e a terra”. Para eles o lugar dos mortos era un lugar de felicidade perfecta na que non existen nin a fame nin a dor. Os celtas celebraban esta festa cos ritos nos que os druídas facían de médium e se comunicaban cos seus antepasados esperando seren guiados nesta vida cara á inmortal.

CRISTIANIZACIÓN DA FESTA
Como ocorreu con moitas outras, para poder perdurar tivo que cristianizarse. Ao longo do tempo a Igrexa foi modificando esta celebración, dedicaban ese día a “Todos os Mártires” xa que a festividade de “Todos os Santos”, en memoria dos santos anónimos, era o 13 de maio ata que no s. XVIII a cambiaron para o 1 de novembro. No s. IX ordenouse que a festa a Todos os Santos se celebrara universalmente e que o día anterior fose un día de vixilia para preparar a festa que resultou coincidir coa celebración pagá do Samaín o 31 de outubro (agora chamado Halloween, nome que provén da frase “All hallow´s Eve” ou “véspera de Todos os Santos” entre os anglosaxóns, que nada ten que ver coa festa cristiá de Todos os Santos)

MANIFESTACIÓNS DO SAMAÍN EN GALICIA
Segundo as nosas vellas tradicións, as almas viñan á terra no Día de Defuntos con moi diversas fins. Por iso nuns lugares púñanlles de comer, para que non pasasen fame; noutros botaban ese día un gran pau ao lume, para que se quentasen no caso de ter frío; noutros era considerado pecado varrer pola noite a cociña porque se lles daba para atrás, impedíndolles que se acheguen á lareira; e noutros tense por acción inhumana pechar de golpe as cancelas ou portelos, porque se mancaban.
Era habitual neste día coller cabazas, tallalas cunhas caras feroces e deixalas nos camiños para asustar os camiñantes ou deixalas na porta da casa cun anaco de pan e facer colares con castañas novas. En Quiroga (Lugo) é tradicional secar a cabaza tallada e conservala para usar de máscara polo Entroido.
En Galicia tamén é tradicional neste día celebrar o Magosto.
Este costume coincide co antigo celta do Samaín, no que eran os cranios dos inimigos os que brillaban na escuridade con candeas no seu interior.

CLUBE DE DEBATE. Bases certame de debate.

OBRADOIRO DE PLASTELINA. E. INFANTIL

OBRADOIRO DE CIENCIAS: AS NOSAS ÁRBORES

OBRADOIROS DE CIENCIAS: ESENCIAS A PARTIR DE PLANTAS AROMÁTICAS

ACTIVIDADE DE CIENCIAS: CREMA DENTRÍFICA

ACTIVIDADE DE CIENCIAS: CIENTÍFICOS TOLOS

luns, 26 de setembro de 2011

DALLE DE MAMAR EN GALEGO


OUTROS VIDEOS SOBRE OS 20 ANOS DOS EQUIPOS DE NORMALIZACIÓN

20 anos cos Equipos de Normalización nas augas vivas da lingua CGENDL

PRESENTACIÓN DO NOVO CURSO: CGENDL

Prezados/as amigos/as,

O curso comenza a súa andaina e con el empezamos tamén a mandarvos os primeiros correos. Neste caso para dúas cuestións de organización.

1.- Programacións . A CGENDL quere prestar a súa axuda na elaboración da programación dos Equipos de Normalización. Para iso, enviarémosvos nos próximos días a proposta anual de actividades , que poden ser de interese para incluír nas vosas programacións, aprobada no Consello Zonal da Coordinadora.

2. Actualización de datos. Nesta altura procedemos a actualizar a adscrición de coordinadores/as dos equipos e de docentes colaboradores/as:
- Aquelas persoas que deixan a coordinación teñen que enviar un correo de confirmación indicando se seguen traballando no mesmo ou noutro centro.
- Aquelas persoas que pasan a ser coordinadoras dun equipo neste curso deben cubrir o formulario: http://www.coordinadoraendl.org/entrada.php?paxina=arqweb/coordinadora/coorequipos.php
Saúdos normalizadores
CGENDL

PRESENTACIÓN DE "SERMOS GALIZA"

Convite á presentación pública da Iniciativa por un medio de comunicación galego Sermos Galiza que organiza a A. C. O Castro, de Vigo.

A convocatoria da presentación en Vigo, feita por O Castro vai acompañada do texto que reproducimos a seguir.

Afirma un proverbio suahili, que agora facemos galego, que quen sabe falar nunca é pobre. Hoxe somos, como pobo, un pouco máis pobres que onte. Nestes últimos tempos nós fomos quedando case sen fala, de vagar, case que por descoido, como quen queda de portas para fóra por deixar o chaveiro dentro da casa. A nosa voz esvause no vento como minguaba a imaxe daquel científico tolo que experimentaba con beberaxes na procura da invisibilidade.
Non nos referimos con esta imaxe ao estado da saúde de cadaquén, senón á desaparición de medios de comunicación galegos. Foise a histórica cabeceira A Nosa Terra, recluída nas hemerotecas como Merlín en Brocellanda, xunto con Galicia Hoxe e finalmente a edición impresa do Xornal de Galicia. Xa se anunciou tamén o peche da súa edición dixital para finais de ano. Debemos lembrar que con anterioridade xa desapareceran Vieiros e A Peneira entre outros. Dun tempo para esta parte desapareceron case todos os medios de comunicación en galego.
Alguén podería pensar que esta afonía social se debe a un mal aire, como se fose unha gripe de outono. Tamén podería pensar, no mesmo sentido naturista, que o seu carácter é pasaxeiro e que logo dun tempo prudencial as nosas voces volverán a se escoitar, se cadra con maior vigor. Falso. Non ten nada de natural que este andazo de afonías afecte só a medios en galego. Do mesmo xeito, tampouco é natural que unha gripe afecte unicamente ás persoas que levan o pelo curto, por poñer un exemplo de arbitrariedade.
A verdade é que non podemos falar porque nos estrangulan, porque queren afogar a nosa voz debido a que as nosas palabras molestan. As rudas e as feas anoxan, as cultas e elegantes incomodan, as túzaras e as máis intelixentes estorban, as maliciosas e as ben intencionadas chinchan por igual, as críticas proen como a rabia. Mesmo as palabras máis simples e inocentes provocan incomodo. Causan unha aguda e impertinente irritación nos oídos de quen nos odia.
Estamos nunha disxuntiva. Podemos non facer nada, ou laiarnos como moito e, xogando con aquela idea, se as persoas de ben non fan nada, daquela o mal triunfará. Deste xeito ficaremos sen voz, mudas e mudos todos, para sempre. A segunda posibilidade, en troca, consiste en loitar e ceibarse do xugo que nos afoga.
No segundo caso, o camiño que debemos tomar é construírmos o noso espazo comunicativo propio, do mesmo xeito que, nas épocas de seca sen chuvias, se cava un pozo para poder ter de onde sacar auga. Chamamos pois a coller a pa e a luxar as mans co traballo. Unha xigantesca tarefa vólvese pequena se traballamos todos e todas. Somos conscientes das posibilidades que abre o proxecto que nos dispoñemos  presentar. Saudamos, pois, a Iniciativa social por un medio de comunicación «Sermos Galiza».
Vai ser este xoves 29/09 ás 20.00 horas na Casa Galega da Cultura.

venres, 16 de setembro de 2011

O MEU PAÍS. MAGIN BLANCO.

LINGUA GALEGA TELEVISIÓN

Novas
En outubro inauguramos a nova Canle 5 VÍDEO NA AULA para divulgar a creación de contidos coproducidos polo alumnado e profesorado galego. Se estades interesados en participar nesta canle de programación didáctica mandade un correo a xestion@linguagalega.tv

mércores, 14 de setembro de 2011

GALIZA CO GALEGO

Se vos queredes unir a esta iniciativa aí vos deixamos a páxina e a información, máis unha breve definición do proxecto.

Definición da : Rede popular de ensino en galego

Estará composta por un conxunto de instalacións de ensino de tódolos niveis e modalidades que teñan como obxectivo a transmisión de coñecementos científicos e útiles para a formación integral da persoa e que a lingua vehicular (lingua franca), a do ensino sexa o galego.
Que a formación da persoa sexa realizada con criterios de pluralismo, respecto, tolerancia, diversidade, fora de toda influencia relixiosa (laico).
O conxunto das escolas (da rede popular) estará ao servizo do Pobo de Galiza, para poder ser usada por tódolos seus habitantes, será universal, e para todas aquelas persoas que desexen recibir unha educación en lingua galega.
A rede popular e cada unha das escolas, será privada, sendo os seus propietarios os seus usuarios e impulsores, correspondendo á comunidade escolar no seu conxunto a xestión educativa de cada centro e a participación no global da rede.
A rede manterá a súa independencia dos poderes políticos, a pesar das axudas que por lei lle puideran corresponder e desempeñarán a súa función para acadar os máximos resultados de competencia dos seus alumnos/as equiparables a nivel europeo, conforme ao establecido na lexislación educativa vixente.
En adíante e para evitar calquera interpretación que dificulte o seu contido a Rede popular galega privada de ensino en galego, pasará a denominarse:
Rede popular de ensino en galego.

http://limiargalego.blogspot.com/p/ano-2011-do-ensino-en-galego-apoian-as.html

luns, 12 de setembro de 2011

ACTIVIDADES DO VERBUM

Estimados /as compañeiros /as,

Botado a andar o novo curso escolar, dende o departamento educativo e de acción cultural enviámosvos o Programa Educativo do Verbum Casa das Palabras coa  fin de que o teñades en conta á hora de programar as vosas saídas escolares e actividades da aula para as que ben seguro que o noso programa servirá de apoio.

Podedes facer as reservas a través do teléfono 986 240 130 ou ben enviando unha consulta de dispoñibilidade por correo electrónico remitindo os datos que vos pedimos na última folla do programa.

Para calquera dúbida ou aclaración non tendes máis que pórvos en contacto con nós.

Saúdos cordiais,

Marián Otero

Verbum - Casa das Palabras

Concellería de Cultura
Concello de Vigo

BENVIDA AO NOVO CURSO ESCOLAR

Prezados/as amigos/as,

Un ano máis, dirixímonos a vós dende a CGENDL para desexarvos un bo inicio de curso e achegarvos moito ánimo para afrontalo con ilusión pese aos perigos que ameazan o sistema educativo, tamén no que respecta á normalización da nosa lingua.

É a nosa vontade volver compartir un intenso curso de traballo entre os equipos e docentes que formamos parte da Coordinadora e o conxunto da comunidade educativa. E tecer redes colaborativas que permitan partillar recursos, experiencias, actividades... mais iso precisa do compromiso de todos e todas.

Por iso, nun momento difícil no que a administración busca que calemos, animámosvos a reforzar os equipos nos centros, buscar o contacto cos máis próximos e fortalecer as coordinadoras comarcais que están en marcha ou poñer os cimentos doutras novas. Debémosllelo aos docentes que desenvolveron un inxente labor normalizador neste vinte anos dos equipos e, sobre todo, ao noso alumnado, para construírmos con eles o futuro do noso idioma.

Nos arquivos anexos anexamos diferentes modelos de calendarios do curso 2011-2012, que tamén podedes decargar da nosa páxina. Se algún de vós os quere personalizar co nome do centro podedes solicitalos en formato excell.

Saúdos normalizadores

Consello Directivo
Coordinadora Galega de ENDL

CAMPAÑA DE SENSIBILIZACIÓN CONTRA OS MITOS DO AUTISMO

Por un tratamento digno do autismo, sen mitos nin usos pexorativos.
As persoas con autismo SI nos comunicamos,
Esforzámonos a cotío,
SENTIMOS
E non somos nin indiferentes
nin vivimos no noso mundo.

Con ou sen linguaxe temos moito que dicir.
ESCÓITANOS E COÑÉCENOS,
No canto de empregar o termo “ autismo”
para descalificar a outras persoas.



SERÁN DE REGUEIFA

O próximo día 30 de setembro a partir das 20:30  en Detrás do Marco (r/ Londres, s/n)
Vén pasar con nós unha tarde divertida coas cantigas improvisadas, as regueifas.

xoves, 8 de setembro de 2011

RESUMO PRÁCTICO DE GRAMÁTICA GALEGA

Aquí vos deixamos uns breves apuntamentos sobre gramática para favorecer a elaboración de unidades didácticas ou facilitarllelo ao alumnado.

xoves, 1 de setembro de 2011

CONVOCATORIA DE CLUBES DE LECTURA NOS CENTROS EDUCATIVOS

DICCIONARIO DA PRONUNCIA DA LINGUA GALEGA

Este dicionario ten a finalidade de ofrecer un modelo de pronuncia da lingua galega, na súa variedade estándar, nun rexistro formal e cun ritmo normal de fala.

NOVAS SOBRE AS SUBVENCIÓNS PARA A PROMOCIÓN DA LINGUA

NOVAS DE GALAXIA

A Editorial Galaxia puxo no mercado nos últimos meses case un cento de títulos, clásicos e contemporáneos, para a descarga dixital. Unha parte moi importante do crecemento da oferta editorial do ano 2010 (un 28,6 % máis ca no ano anterior) débese a esta iniciativa desta editora, que traballa na construción dun catálogo propio para as novas tecnoloxías.
Animámosvos a botar un ollo neste enderezo!

Deporte Inglés

Aquí vos deixo un proxecto de Antonio Romaní que pode ser do voso interese ao longo do curso escolar. Trátase de practicar deporte ao ar libre e practicar inglés.

luns, 25 de xullo de 2011

IN VINO VERITAS


In vino veritas é un proverbio latino, cuxo significado podería traducirse como "no viño está a verdade". Tamén é coñecida a frase " Ἐν οἴνῳ ἀλήθεια", procedente do grego, cuxo significado é o mesmo. A frase completa sería "In vino veritas, in aqua sanitas" ("No viño está a verdade, na auga a saúde")
O autor da frase latina é Cayo Plinio Cecilio Segundo, máis coñecido como Plinio o Vello, mentres que a frase grega atribúese a Alceo de Mitilene.
Esta frase volve á actualidade por ser o título da nova novela de Francisco Castro.
In vino veritas segundo Francisco Castro é unha novela “furiosa” na que o autor intervén nun diálogo directo co lector, facendo uso dun recurso estilístico de seu ao que nos ten acostumados noutras obras como Spam ou Memorial do infortunio. A novela está protagonizada por Xulio Míguez, un detective sen vocación, amargado, namorado e solitario, que recibe a encomenda de atopar un famoso adegueiro desaparecido nos ambientes do sadomasoquismo máis tétrico. Ao tempo que se desenvolve a intriga principal, a novela pescuda nos límites da convención social levando ao lector polos escenarios da burguesía cidadá, facendo fincapé na visión que esta clase social ten da realidade que nos rodea. O detective Míguez serve ao autor para sacar á luz algunhas das corruptelas da sociedade contemporánea, “na que os medios de comunicación e os intereses empresariais mestúranse cos baixos instintos”, e tamén para facer unha crítica aberta e realista dunha sociedade que adoece de valores críticos, e asiste impasible á imposición de novos valores impostos desde o poder político a través dos medios de comunicación de masas, case reconvertido no primeiro poder, e que transmite que os contravalores son os valores positivos que a nova sociedade debe desenvolver: non pensar, berrar, insultar, revolver nas miserias máis profundas dun ser humano, sexan certas ou non, faltar á verdade e ao rigor moral e xornalístico, asistir impasible ao “ todo vale para conseguir cartos doadamente sen traballar ”,  é dicir:  “ á parvura colectiva que o telelixo está a provocar nunha cidadanía durmida” e que Castro nesta novela trata de espabilar.

Recomendamos a súa lectura por mor de espertar o sentido crítico que temos agachado trala "dolce far niente" que nos impón a sociedade actual. Un libro para pensar e debater nas aulas e fóra delas.

sábado, 23 de xullo de 2011

DÍA DA PATRIA GALEGA. HISTORIA.

O Día Nacional de Galicia, coñecido tamén popularmente como Día Nacional da Galiza, Día da Galiza, Día de Galicia, Día da Patria ou Día da Patria Galega, é a festa oficial do país galego, segundo decreto da Xunta de Galicia de 1979. Celébrase o día 25 de xullo, día da festividade do apóstolo Santiago o Maior. O Día Nacional de Galicia, coñecido tamén popularmente como Día Nacional da Galiza, Día da Galiza, Día de Galicia, Día da Patria ou Día da Patria Galega, é a festa oficial do país galego, segundo decreto da Xunta de Galicia de 1979. Celébrase o día 25 de xullo, día da festividade do apóstolo Santiago o Maior.
As orixes desta celebración remóntanse a 1919, data na que se xunta en Santiago de Compostela a Asemblea das Irmandades da Fala, que acordan celebrar o Día Nacional de Galicia o 25 de xullo do ano seguinte.
Durante a ditadura franquista, as sociedades galegas da emigración continúan esta convocatoria, e na Galiza o galeguismo concéntrase ó redor da tradicional misa por Rosalía de Castro na igrexa de Santo Domingo de Bonaval. Amais, durante esta época o día institucionalízase como festa oficial en toda España, baixo o nome de Día do Patrón de España, cun marcado carácter relixioso, aínda que trala transición deixou de ser oficial en todo o país.
En 1968 volveuse celebrar de novo, cunha manifestación na Alameda de Compostela. Serán o Partido Socialista Galego (PSG) e a Unión do Povo Galego (UPG) os que se manifesten de forma clandestina para conmemorar o Día Nacional de Galicia que remataban con fortes enfrontamentos coa policía franquista, e coa entrada na democracia seguíronse a prohibir as manifestacións da AN-PG (Asemblea Nacional-Popular Galega) e BN-PG, xermes do actual Bloque Nacionalista Galego. Até mediados dos anos oitenta non foi permitida a manifestación do Día da Patria con normalidade democrática, sendo hoxe o acto máis multitudinario de todas as celebracións que teñen lugar o 25 de xullo na capital galega. Actualmente os diferentes partidos nacionalistas da Galiza seguen a convocar manifestacións para ese día, baixo a denominación de Día da Patria, nas cales fan reflexións no tocante á situación política galega.

DÍA DA PATRIA GALEGA

O 25 de xullo celebrámo-lo día do noso país, unha data de fondo contido histórico que supón, en palabras de Castelao, "a festa maor de Galicia, a festa de todol-os galegos".
Para conmemorarnos esta data, Vieiros ven reproducindo dende o pasado 16 de xullo as proclamas publicadas no periódico A Nosa Terra, con motivo do Día de Galicia, no período comprendido entre 1920 e 1935.

Podedes lelas  facendo click no título ou no seguinte enderezo: http://vello.vieiros.com/25xullo/25xullo.html

xoves, 14 de xullo de 2011

PARTICIPACIÓN NO CELRM

O pasado 6 de xullo a CGENDL participou en Madrid na rolda de reunións que o Comité de Expertos da Carta Europea de Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM) mantivo coa administración e diferentes institucións e colectivos do ámbito da defensa e promoción da lingua galega para avaliar o cumprimento da CELRM por parte do Estado español durante o período comprendido entre os anos 2006 e 2010. A Coordinadora considerou importante facer oír a voz dos equipos nese foro e trasladarlles aos representantes europeos a nosa análise sobre a situación do idioma no ensino. Podedes consultar o informe e o dossier de prensa presentados en: 

VINTE ANOS DE ENDL. RESUMO. MONTAXE DOS TRABALLOS.